Een financiële opvoeding voor je kind? Stel je voor: je jonge kind staat in een snoepwinkel met een handjevol munten, twijfelend tussen een groot stuk chocola of meerdere kleine snoepjes. Die eenvoudige keuze kan de basis vormen voor een leven lang financiële wijsheid.
De vroegste jaren zijn cruciaal voor het vormen van goede gewoontes. Net zoals we onze kinderen leren om ‘dankjewel’ en ‘alsjeblieft’ te zeggen, moeten we ze ook leren om verstandig met geld om te gaan. Het is belangrijk dat jongeren leren omgaan met geld, zodat ze later als volwassenen financieel bewuste keuzes maken.
Kinderen leren omgaan met geld: waar begin je?
Het is nooit te vroeg om te beginnen met de financiële opvoeding. Zelfs op jonge leeftijd kunnen kinderen al leren dat spullen geld kosten. Begin met eenvoudige concepten zoals het verdienen van zakgeld door klusjes te doen. Zo leren ze de waarde van hard werken en sparen.
Belonen
Maar, hoe pak je dat nu aan in de praktijk? Wel, start simpel. Als je kind bijvoorbeeld zijn speelgoed opruimt, kun je hem een klein bedrag als zakgeld geven. Of wanneer je kind helpt met de afwas, beloon je dat met een muntje. Je legt dan uit dat dit zijn “verdiensten” zijn voor het helpen in huis.
Sparen
Ga samen met je kind een spaarpotje kopen. Iedere keer als je kind wat geld verdient, stop je dat in de spaarpot. Na een tijdje maak je samen de spaarpot open en tel je het gespaarde geld. Dit leert je kind niet alleen de waarde van munten kennen, maar ook hoeveel hij spaart door regelmatig een klein bedrag opzij te zetten.
Samen uitgeven
Ook is het handig om samen met je kind boodschappen te doen. Geef hem een klein budget en laat hem kiezen wat hij daarvoor wil kopen. Zo krijgt hij inzicht in prijzen en leert hij keuzes maken. Bij de kassa ziet hij dan direct hoeveel hij uitgeeft en wat hij eventueel overhoudt. Eenvoudige dagelijkse activiteiten zoals deze maken het concept van geld duidelijker en begrijpelijker voor je kind.
Kleedgeld en zakgeld
Kleedgeld 12 jaar
Kleedgeld hoort ook bij de financiële opvoeding. Op deze leeftijd hebben veel kinderen al een eigen stijl. Overweeg om ze maandelijks een klein bedrag te geven om te besteden aan kleding. Maar hoeveel geef je dan precies? Het gemiddelde kleedgeld voor een 12-jarige ligt rond de € 50 per maand, maar dit kan natuurlijk variëren per gezin. Naast kleedgeld denken veel ouders ook na over zakgeld. Voor een 12-jarige is zakgeld een mooie manier om te leren omgaan met een vast budget. Hierdoor leren ze de waarde van geld kennen en hoe ze hier verstandig mee om moeten gaan.
Kleedgeld 14 jaar
Ze worden ouder en hun smaak wordt duurder. Misschien is dit het moment om het bedrag iets te verhogen, maar leer ze ook om slimme keuzes te maken tussen kwaliteit en kwantiteit.
Merkkleding trekt op deze leeftijd vaak de aandacht. Maar is dat dure shirt echt zoveel beter dan een goedkoper alternatief? Ga samen winkelen en kijk naar stoffen, naden en afwerking. Je staat soms verrast dat een minder bekend merk net zo goed, zo niet beter, is dan het populaire, duurdere merk. Leer je tiener dat een hogere prijs niet altijd gelijk staat aan betere kwaliteit.
Daarnaast is het ook een goed moment om over aanbiedingen en kortingen te praten. Wacht misschien met die ene aankoop tot er een sale is. Of zoek online naar kortingscodes voordat je iets koopt. Op deze manier leert je kind dat je soms even moet wachten en rondkijken om de beste deal te vinden. Het is een waardevolle les die ze helpt om verstandig met hun geld om te gaan, zowel nu als in de toekomst. En wie weet, met wat slim shoppen scoren ze zelfs twee items voor de prijs van één.
Kleedgeld 15 jaar
Tegen de tijd dat ze deze leeftijd bereiken, hebben ze wellicht een bijbaantje. Dit is een goed moment om te praten over sparen versus uitgeven.
Met een eigen inkomen voelen tieners zich vaak rijk. Maar hier komt ook verantwoordelijkheid bij kijken. Bespreek het belang van het opzij zetten van een deel van hun verdiensten. Misschien willen ze sparen voor een grotere aankoop, zoals een nieuwe telefoon of een concertticket. Door nu te leren hoe ze hun geld beheren, leg je een stevige basis voor financiële zelfstandigheid in de toekomst. En het voelt toch geweldig als ze zelf iets groots kopen zonder hulp.
Hoeveel zakgeld is genoeg?
Volgens het Nibud is het zakgeld voor een 12-jarige gemiddeld rond de € 50 per maand. Het bedrag kan variëren, maar het belangrijkste is om consequent te zijn en regelmatig zakgeld te geven. Zo leren ze omgaan met een vast budget.
Vanaf welke leeftijd een bankrekening voor je kind?
Een rekening openen voor je kind kan zodra ze geboren zijn, maar de meeste ouders kiezen ervoor als het kind rond de 7 of 8 jaar is. Dit is vaak het moment waarop ze meer gaan begrijpen over geld en sparen.
Maar het gaat niet alleen om het bedrag. Het is ook een kans om te praten over sparen en uitgeven. Vraag je kind wat hij of zij wil kopen en hoe ze hun geld willen besteden. Misschien willen ze sparen voor een groter cadeau of iets speciaals kopen voor een vriend. Als je samen naar hun uitgaven en spaardoelen kijkt, geef je ze een belangrijk onderdeel van de financiële opvoeding en maak je ze bewust van hun financiële keuzes.
De voordelen van vroeg beginnen met sparen
Geld sparen met je kind
Met financiële opvoeding leer je ze de waarde van geduld en het belang van vooruit plannen.
Begin bijvoorbeeld met een doorzichtige spaarpot. Zo zien ze hun geld letterlijk groeien elke keer als ze wat toevoegen. Stel samen een spaardoel vast, zoals een nieuw speelgoed of een dagje uit. Tel regelmatig samen het geld en bespreek hoe dicht ze bij hun doel zijn. Dit maakt sparen concreet en leuk!
Ook leer je ze hiermee dat je niet altijd meteen alles kunt kopen wat je wilt. Soms moet je even wachten, hard werken en sparen om iets echt waardevols te krijgen.
Kinderen en sparen
Met de juiste financiële opvoeding en door ze vroeg te leren sparen, geef je ze een voorsprong in financiële wijsheid.
Maak het sparen visueel aantrekkelijk voor ze. Denk aan een spaarkaart waarop ze stickers plakken voor elke euro die ze sparen. Of een kalender waarop ze de dagen aftellen tot ze genoeg hebben voor dat ene speeltje. En vier de kleine successen met ze! Wanneer ze een bepaald bedrag bereiken, geef je een klein compliment of een high-five.
Zo maak je van sparen een positieve en leerzame ervaring binnen hun financiële opvoeding. En het mooie is: de trots die ze voelen als ze hun spaardoel halen, vergeet je nooit meer. Dat gevoel van voldoening legt de basis voor verantwoord geldbeheer in de toekomst.
Beter omgaan met geld
Door vroeg te leren sparen, kunnen ze later als jongeren beter omgaan met geld.
Maar sparen is slechts één onderdeel. Het gaat ook om bewuste keuzes maken. Stel, je geeft je kind een tientje om iets leuks te kopen. Leer ze dat ze misschien niet alles in één keer uit hoeven te geven. Ze kunnen een deel uitgeven en een deel sparen voor iets groters. Of bespreek samen aanbiedingen in de winkel. Is dat tweede product voor de halve prijs echt nodig? Door samen te winkelen en te praten over uitgaven, krijgen ze inzicht. Zo bouw je samen aan een stevige financiële basis voor later.
Financiële opvoeding in de praktijk
Het gaat niet alleen om geld. Financiële opvoeding gaat ook over verantwoordelijkheid, het stellen van doelen en het nemen van beslissingen. Door kinderen financieel op te voeden, geef je ze de tools om later als volwassenen slimme keuzes te maken.
Neem bijvoorbeeld het boodschappen doen. Laat je kind eens het boodschappenlijstje maken en geef een budget. Laat ze dan keuzes maken over welke producten ze willen kopen binnen dat budget. Zo leren ze prioriteiten te stellen en te begrijpen dat je niet altijd alles kunt hebben wat je wilt.
Of kijk samen naar aanbiedingen en reken uit wat nu echt voordeliger is. Het zijn deze kleine praktische oefeningen die ze voorbereiden op de grotere financiële uitdagingen in de toekomst.
Conclusie financiële opvoeding
Kinderen financieel opvoeden is een van de meest waardevolle geschenken die je je kinderen geeft. Door ze vroeg te leren over geld, zakgeld, sparen en uitgeven, zet je ze op het pad naar een goede geldgewoonte op latere leeftijd.
