Als je ooit geld hebt geleend, ben je waarschijnlijk bekend met het concept van onderpand. Maar laten we eerlijk zijn, wie heeft er nu geen kickstart nodig om het geheugen op te frissen? Onderpand is een object van waarde dat als zekerheid dient voor een lening, zoals een huis bij een hypotheek.
Hieronder leggen we onderpand betekenis uit.
Even wat moeilijker: Een onderpand is een bezit of eigendom dat als zekerheid wordt aangeboden aan een geldverstrekker om een lening of krediet te verkrijgen. Het dient als garantie voor de geldverstrekker dat de lener zijn financiële verplichtingen zal nakomen. Mocht de lener niet in staat zijn om de lening terug te betalen, dan heeft de geldverstrekker het recht om het onderpand in beslag te nemen en te verkopen om het uitgeleende bedrag te innen.
Simpel gezegd, het is de “je-krijgt-mijn-PlayStation-als-ik-niet-betaal”-deal tussen jou en de kredietverstrekker.
Soms wordt er een fysiek onderpand gegeven, zoals bij het huren van een auto of gereedschap. In andere gevallen, zoals bij het lenen van een waardevol boek uit de bibliotheek, kan je identiteitsbewijs als onderpand dienen. Een grapje tussendoor: het onderpand bij het uitlenen van een boek is letterlijk je paspoort naar kennis!
Sommige leningen hebben geen onderpand nodig, zoals consumptieve kredieten. Denk hierbij aan persoonlijke leningen, doorlopend krediet, rood staan of kopen op afbetaling. Maar wees voorzichtig, want hoewel deze leningen misschien gemakkelijker te verkrijgen zijn, kunnen ze ook een hogere rente hebben.
In het geval van wanbetaling heeft de kredietverstrekker het recht om het onderpand te verkopen of veilen om het verlies te dekken. Denk aan een pandjesbaas of lommerd, waar je snel geld kunt lenen door waardevolle voorwerpen in te leveren, maar tegen een hoge rente. Het is als een snelweg naar een oplossing voor een acuut financieel probleem, maar vergeet niet dat elke snelweg tolkosten met zich meebrengt.
Soorten onderpand
Er zijn verschillende soorten onderpand, zoals hypothecair onderpand bij een woning, of je auto bij een autolening. Zelfs centrale banken vragen om onderpand wanneer ze geld verstrekken. Wie had gedacht dat banken zo op hun hoede zouden zijn? Maar goed, het vermindert het risico van wanbetaling en versterkt het vertrouwen tussen de kredietnemer en de kredietverstrekker.
Je kunt ook de overwaarde van je hypotheek als onderpand gebruiken voor een lening, hoewel dit niet altijd de meest gunstige optie is. Laat je altijd adviseren door een hypotheekadviseur voordat je besluit om je huis als een pinautomaat te gebruiken.
Onroerend goed
Dit is een van de meest voorkomende vormen van onderpand. Bij het afsluiten van een hypotheek, bijvoorbeeld, dient het huis of het onroerend goed als onderpand voor de lening. Als de lener zijn betalingsverplichtingen niet nakomt, kan de geldverstrekker het onroerend goed in beslag nemen en verkopen om het geleende bedrag terug te krijgen.
Voertuigen
Auto's, boten en andere voertuigen kunnen ook als onderpand dienen voor leningen. Bij autoleningen wordt het voertuig meestal als onderpand gebruikt. Als de lener de lening niet afbetaalt, kan de geldverstrekker het voertuig in beslag nemen en verkopen om het uitgeleende bedrag terug te krijgen.
Aandelen en obligaties
Financiële instrumenten zoals aandelen en obligaties kunnen als onderpand dienen voor leningen. Als de lener de lening niet terugbetaalt, heeft de geldverstrekker het recht om de aandelen of obligaties te verkopen om het uitgeleende bedrag te innen.
Bedrijfsactiva
Bedrijven kunnen hun bedrijfsmiddelen, zoals machines, inventaris en voorraden, als onderpand gebruiken om bedrijfsleningen te verkrijgen. In geval van wanbetaling kan de geldverstrekker deze activa in beslag nemen en verkopen om het uitgeleende bedrag terug te krijgen.
Facturen
Ondernemers kunnen openstaande facturen als onderpand gebruiken om financiering te verkrijgen. Dit wordt ook wel factoring genoemd. De geldverstrekker neemt de vordering op de uitstaande facturen over in ruil voor directe financiering. Zodra de klanten de facturen betalen, ontvangt de geldverstrekker het geld.
Spaar- en beleggingsrekeningen
Sommige geldverstrekkers accepteren spaar- en beleggingsrekeningen als onderpand voor leningen. Als de lener de lening niet terugbetaalt, kan de geldverstrekker het geld van de rekening halen om het uitgeleende bedrag te innen.
Waardevolle persoonlijke bezittingen
Leners kunnen ook waardevolle persoonlijke bezittingen, zoals sieraden, kunstwerken en antiek, als onderpand gebruiken om leningen te verkrijgen. Dit gebeurt vaak bij pandjeshuizen, waar leners snel geld kunnen lenen door waardevolle voorwerpen in onderpand te geven.
Garantstelling
In sommige gevallen kunnen leners een andere persoon of entiteit als garantsteller laten optreden. De garantsteller gaat dan akkoord met het nakomen van de betalingsverplichtingen van de lener als deze in gebreke blijft. Hierbij wordt niet zozeer een fysiek onderpand gegeven, maar verbindt de garantsteller zijn of haar eigen financiële situatie aan de lening. In het geval dat de lener de lening niet kan terugbetalen, wordt de garantsteller verantwoordelijk voor de betaling van de openstaande schuld. Dit zorgt voor extra zekerheid voor de geldverstrekker en kan de kans op goedkeuring van de lening vergroten.
Hypotheek als onderpand
Een hypotheek is een lening die wordt gebruikt om een huis of ander onroerend goed te financieren. Bij het afsluiten van een hypotheek dient het huis of onroerend goed als onderpand voor de lening. Dit betekent dat de geldverstrekker, meestal een bank of andere financiële instelling, een zekerheidsrecht krijgt op het onroerend goed. In het geval dat de lener de hypotheek niet meer kan aflossen, heeft de geldverstrekker het recht om het onroerend goed te verkopen om zo de openstaande schuld te verrekenen.
De hypotheekakte wordt ingeschreven in het Kadaster, het register voor onroerend goed in Nederland. Dit zorgt ervoor dat de geldverstrekker formeel haar recht op het onroerend goed heeft vastgelegd en beschermd is tegen andere schuldeisers.
Bij het afsluiten van een hypotheek zijn er meestal diverse kosten verbonden, zoals notariskosten, taxatiekosten en advieskosten. Daarnaast kan de rente en aflossingsvorm per hypotheek verschillen. Zo zijn er annuïtaire hypotheken waarbij het maandbedrag gelijk blijft, en lineaire hypotheken waarbij de maandlasten geleidelijk afnemen.
Het is belangrijk om te weten dat het niet nakomen van de betalingsverplichtingen bij een hypotheek kan leiden tot gedwongen verkoop van het onroerend goed. Daarom is het van groot belang om vooraf goed te beoordelen of de hypotheeklasten betaalbaar zijn op de lange termijn.
Lening met onderpand
Bij een lening met onderpand gebruik je iets waardevols als zekerheid voor de kredietverstrekker. Dit kan je huis, auto of zelfs een dure ring zijn.
Waarom kiezen voor deze leenvorm? Je krijgt vaak meer geld tegen een lagere rente. De bank loopt minder risico, dus jij profiteert. Maar let op: betaal je niet terug, dan kan de bank je onderpand opeisen.
Vergelijk dit eens met een persoonlijke lening of doorlopend krediet. Die hebben meestal hogere rentes omdat er geen onderpand is. Een lening met onderpand geeft je dus meer financiële ruimte.
Twijfel je nog? Denk dan aan je doelen. Wil je verbouwen of een bedrijf starten? Dan past deze leenvorm perfect. Je gebruikt de waarde van wat je al hebt om verder te komen.
Zorg wel dat je de voorwaarden goed begrijpt. Vraag jezelf af: “Kan ik dit echt terugbetalen?” Zo houd je je kostbare bezittingen veilig en profiteer je maximaal van deze leenoptie.
Veel gestelde vragen onderpand
1. Wat is een ander woord voor onderpand?
Een ander woord voor onderpand is zekerheid of zekerheidsstelling.
2. Waarom vraagt de bank een onderpand?
De bank vraagt een onderpand om het risico van de lening te verlagen. Als de lener de lening niet kan aflossen, kan de bank het onderpand verkopen om de uitstaande schuld te verrekenen.
3. Kan ik mijn huis als onderpand gebruiken?
Ja, je kunt je huis als onderpand gebruiken, bijvoorbeeld bij het afsluiten van een hypotheek.
4. Kan ik geld lenen met onderpand?
Ja, je kunt geld lenen met onderpand. Dit wordt ook wel een ‘lening met zekerheid' of ‘beveiligde lening' genoemd.
5. Waar moet een onderpand aan voldoen?
Een onderpand moet waardevol en verhandelbaar zijn. De waarde van het onderpand moet voldoende zijn om de lening te dekken, mocht de lener niet in staat zijn om de lening af te lossen. Daarnaast moet het onderpand gemakkelijk te verkopen zijn.
6. Hoe noem je een lening zonder onderpand?
Een lening zonder onderpand wordt een ‘persoonlijke lening' of ‘ongedekte lening' genoemd.
Dus, de volgende keer dat je geld leent, onthoud dan dat onderpand een vriendelijke manier is om te zeggen: “Ik vertrouw je, maar als je me in de steek laat, pak ik je PlaySta… eh, huis.”