Pensioen opbouwen – Sparen voor je toekomst

Je pensioen. Daar denk je misschien niet elke dag aan. Toch is het verstandig om er nu al mee bezig te zijn. Want hoe eerder je begint, hoe meer je opbouwt.

Je kunt zelf extra geld opzij zetten voor je pensioen. Zo heb je straks genoeg om leuke dingen te doen. Er zijn verschillende manieren om dit te doen. Je kunt sparen, beleggen of een pensioenverzekering afsluiten.

Wil je weten hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd? Kijk dan op mijnpensioenoverzicht.nl. Daar zie je precies wat je al hebt en wat je nog kunt verwachten. Zo weet je of je genoeg spaart of dat je misschien wat extra's moet doen.

Het Nederlandse pensioensysteem

In Nederland bouw je pensioen op via drie verschillende manieren. Je krijgt AOW van de overheid, pensioen via je werk en je kunt zelf sparen of beleggen. Zo zorg je voor een goed inkomen als je stopt met werken.

AOW

AOW is het basispensioen dat je krijgt van de overheid. Je bouwt dit op door in Nederland te wonen of werken. Voor elk jaar dat je hier bent, krijg je 2% AOW. Als je 50 jaar in Nederland woont tussen je 15e en je AOW-leeftijd, krijg je de volledige uitkering.

De AOW-leeftijd gaat omhoog omdat we steeds ouder worden. In 2025 is deze 67 jaar en 3 maanden.

Je hoeft zelf niets te doen voor je AOW. De Sociale Verzekeringsbank regelt dit voor je. Ze betalen je AOW elke maand uit als je de juiste leeftijd hebt bereikt.

Werknemerspensioen

Naast AOW bouw je meestal ook pensioen op via je werk. Dit heet het werknemerspensioen. Je werkgever betaalt hier een deel van en jij ook. Het geld gaat naar een pensioenfonds of verzekeraar.

Hoeveel pensioen je opbouwt, hangt af van je salaris en je pensioenregeling. Vaak is dit een percentage van je loon. Je kunt dit zien op je loonstrook en in je UPO (Uniform Pensioenoverzicht).

Niet iedereen bouwt pensioen op via werk. Bijvoorbeeld als je zzp'er bent of een klein baantje hebt. Check dus goed of jij pensioen opbouwt.

Individueel pensioenverzekering (IPV)

Als je extra pensioen wilt opbouwen, kun je een individuele pensioenverzekering afsluiten. Dit doe je zelf bij een bank of verzekeraar. Je bepaalt zelf hoeveel geld je inlegt en hoe lang.

Een IPV kan handig zijn als je weinig of geen pensioen opbouwt via je werk. Of als je meer wilt sparen voor later. Je kunt kiezen uit verschillende soorten verzekeringen. Sommige geven een vaste uitkering, bij andere hangt het af van beleggingen.

Let op: een IPV is niet altijd voordelig. Kijk goed naar de kosten en risico's. Vraag advies als je twijfelt.

Beleggen

Je kunt ook zelf geld opzij zetten voor later door te beleggen. Dit kan bijvoorbeeld in aandelen, obligaties of beleggingsfondsen. Zo kun je mogelijk meer rendement halen dan op een spaarrekening.

Beleggen brengt wel risico's met zich mee. De waarde van je beleggingen kan stijgen, maar ook dalen. Het is belangrijk dat je hier goed over nadenkt. Beleg alleen met geld dat je kunt missen.

Er zijn verschillende manieren om te beleggen voor je pensioen. Je kunt zelf beleggen of dit laten doen door een expert. Sommige mensen kiezen voor een lijfrente-beleggingsrekening. Hierbij krijg je belastingvoordeel.

Aanvullend pensioen opbouwen

Je kunt zelf extra pensioen opbouwen naast je AOW en werkgeverspensioen. Dit is verstandig als je verwacht te weinig pensioen te hebben. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, afhankelijk van je situatie.

Zelfstandigen

Als zzp'er of ondernemer bouw je vaak geen pensioen op via een werkgever. Je moet dus zelf aan de slag. Een optie is een lijfrenterekening openen bij een bank. Hier spaar je belastingvriendelijk voor je pensioen.

Je kunt ook beleggen voor je pensioen. Dit geeft kans op meer rendement, maar ook meer risico. Kies een beleggingsmix die bij je past.

Pensioensparen via een verzekering kan ook. Je betaalt premie en krijgt later een uitkering. Let op de kosten hiervan.

Tip: begin op tijd met pensioen opbouwen. Hoe eerder je start, hoe meer tijd je hebt om vermogen op te bouwen.

Flexwerkers

Als flexwerker bouw je vaak minder pensioen op dan vaste medewerkers. Vul dit gat aan door zelf te sparen of beleggen.

Een optie is een individuele pensioenverzekering. Je legt maandelijks geld in en krijgt later een uitkering. Voordeel: je profiteert van belastingvoordeel.

Je kunt ook zelf sparen op een gewone spaarrekening. Nadeel: je mist belastingvoordeel. Voordeel: je kunt altijd bij je geld.

Beleggen voor je pensioen kan ook. Bedenk goed hoeveel risico je wilt nemen. Spreid je beleggingen om risico's te beperken.

Expats

Als expat is het belangrijk je pensioen goed te regelen. In het buitenland bouw je vaak geen Nederlands pensioen op.

Check of je pensioen opbouwt in het land waar je werkt. Zo niet, regel dan zelf iets. Een internationale pensioenverzekering is een optie.

Let op: pensioenregels verschillen per land. Laat je goed adviseren over de fiscale gevolgen van je keuzes.

Tip: houd je Nederlandse AOW-opbouw in de gaten. Je kunt vrijwillig AOW bijverzekeren als je in het buitenland woont.

Denk erover om ook zelf te sparen of beleggen voor je pensioen. Zo ben je flexibel en niet afhankelijk van één regeling.

Verschillende beleggingsmogelijkheden

Je kunt op verschillende manieren beleggen voor je pensioen. Elke optie heeft zijn eigen kenmerken en risico's. We kijken naar de meest voorkomende mogelijkheden.

Aandelen

Met aandelen word je mede-eigenaar van een bedrijf. Je koopt een klein stukje van het bedrijf. Als het goed gaat met het bedrijf, stijgt vaak de waarde van je aandelen. Sommige bedrijven geven ook dividend. Dat is een soort beloning voor aandeelhouders.

Aandelen kunnen veel opleveren, maar het risico is ook hoger. De waarde kan snel stijgen én dalen. Daarom is het verstandig om te spreiden. Koop aandelen van verschillende bedrijven en sectoren.

Voor je pensioen kun je zelf aandelen kopen of kiezen voor een aandelenfonds. Bij een fonds beleg je samen met anderen in een grote groep aandelen.

Obligaties

Obligaties zijn leningen aan bedrijven of overheden. Je leent geld uit en krijgt dat na een bepaalde tijd terug. In de tussentijd ontvang je rente.

Obligaties zijn vaak veiliger dan aandelen. De waarde schommelt minder. Maar de kans op hoge winsten is ook kleiner. Veel mensen kiezen voor een mix van aandelen en obligaties.

Er zijn verschillende soorten obligaties:

• Staatsobligaties (van landen)
• Bedrijfsobligaties
• Hoogrentende obligaties (meer risico, hogere rente)

Je kunt zelf obligaties kopen of beleggen via een obligatiefonds.

Fondsen

Beleggingsfondsen zijn een populaire keuze voor pensioensparen. Je belegt samen met anderen in een grote pot met verschillende beleggingen. Een expert beheert het fonds voor jou.

Er zijn veel soorten fondsen:

• Aandelenfondsen
• Obligatiefondsen
• Mixfondsen (combinatie van aandelen en obligaties)
• Indexfondsen (volgen een beursindex)

Voordelen van fondsen:

• Makkelijk spreiden
• Deskundig beheer
• Je kunt al met kleine bedragen beginnen

Bij veel pensioenaanbieders kun je kiezen uit verschillende fondsen. Let goed op de kosten. Die kunnen flink verschillen per fonds.

Vastgoed

Beleggen in vastgoed kan ook een manier zijn om vermogen op te bouwen voor je pensioen. Dit kan op verschillende manieren:

1. Een huis kopen om te verhuren
2. Beleggen in vastgoedfondsen
3. Aandelen kopen van vastgoedbedrijven

Voordelen van vastgoed:

• Kans op waardestijging
• Inkomsten uit huur
• Spreiding van je beleggingen

Nadelen:

• Hoge instapkosten (bij direct vastgoed)
• Minder makkelijk te verkopen
• Risico's zoals leegstand of dalende huizenprijzen

Voor de meeste mensen is beleggen via een vastgoedfonds de makkelijkste optie. Je belegt dan samen met anderen in verschillende panden.

Fiscale zaken

Pensioen opbouwen heeft gunstige belastingeffecten. Je kunt profiteren van aftrekposten en uitstel van belasting.

Belastingvoordelen

Als je pensioen opbouwt, krijg je belastingvoordeel. Je mag je inleg aftrekken van je inkomen. Hierdoor betaal je minder inkomstenbelasting. Dit heet de jaarruimte.

Heb je in eerdere jaren te weinig opgebouwd? Dan kun je gebruik maken van de reserveringsruimte. Je mag dan extra inleggen met belastingvoordeel.

Het voordeel werkt zo:

• Je trekt je inleg af van je inkomen
• Je betaalt minder belasting nu
• Later, als je je pensioen krijgt, betaal je er wel belasting over

Dit systeem heet uitgestelde belastingheffing. Het geeft je meer ruimte om nu te sparen.

Pensioen in box 3

Geld dat je spaart voor je pensioen, valt niet in box 3. Dat betekent dat je er geen vermogensbelasting over betaalt. Dit geldt voor:

• Pensioengeld bij je werkgever
• Lijfrentes die je zelf afsluit
• Bankspaarrekeningen voor je pensioen

Je betaalt pas belasting als je het geld krijgt uitgekeerd. Tot die tijd groeit je vermogen belastingvrij. Dat is een groot voordeel ten opzichte van gewoon sparen of beleggen.

Risico's en spreiding

Bij het opbouwen van je pensioen spelen risico's en spreiding een grote rol. Het is belangrijk om hier goed over na te denken en de juiste keuzes te maken.

Risico's van beleggen

Als je belegt voor je pensioen, loop je verschillende risico's. Het marktrisico is het grootste gevaar. De waarde van je beleggingen kan dalen als het slecht gaat op de beurs. Ook het renterisico speelt een rol. Als de rente daalt, kan dat invloed hebben op je pensioenopbouw.

Daarnaast heb je te maken met beleggingsrisico. De fondsen waarin je belegt kunnen slechter presteren dan verwacht. Het valutarisico is ook iets om rekening mee te houden. Als je in buitenlandse aandelen belegt, kan een wisselkoersverandering nadelig uitpakken.

Tot slot is er nog het faillissementsrisico. Als een bedrijf waarin je belegt failliet gaat, kun je je inleg kwijtraken.

Spreiding

Om risico's te beperken is spreiding heel belangrijk. Beleg niet al je geld in één bedrijf of sector. Verdeel je inleg over verschillende beleggingen:

• Aandelen
• Obligaties
• Vastgoed
• Grondstoffen

Door te spreiden verklein je de kans op grote verliezen. Als het met één belegging slecht gaat, vangen de andere dat vaak op. Kies ook voor wereldwijde spreiding. Zo ben je minder afhankelijk van de economie in één land.

Pas je spreiding aan naarmate je ouder wordt. Jonge mensen kunnen meer risico nemen dan mensen vlak voor hun pensioen. Bouw het risico af als je pensioendatum dichterbij komt.

Pensioenplan maken

Een goed pensioenplan helpt je om je financiële toekomst veilig te stellen. Je kijkt hierbij naar je wensen en mogelijkheden voor later.

Doelstellingen stellen

Denk na over wanneer je wilt stoppen met werken. Wil je op je 60ste, 65ste of 67ste met pensioen? Dit hangt af van je financiële situatie. Kijk ook naar hoeveel geld je nodig hebt als je stopt. Wil je reizen maken of juist rustig thuis blijven? Schrijf je doelen op.

Zo krijg je een duidelijk beeld van je pensioenwensen. Het helpt om concrete bedragen te noemen. Bijvoorbeeld: “Ik wil €2000 per maand te besteden hebben.” Of: “Ik wil mijn hypotheek afgelost hebben voor mijn pensioen.”

Persoonlijk plan

Maak een plan dat bij jou past. Kijk eerst hoeveel AOW je krijgt. Check dan of je via je werk pensioen opbouwt. Ga naar mijnpensioenoverzicht.nl om te zien wat je al hebt opgebouwd.

Kom je geld tekort? Dan kun je extra sparen of beleggen. Of misschien wil je langer doorwerken. Kies wat bij jou past. Denk ook na over risico's. Wat als je arbeidsongeschikt raakt? Of als je partner overlijdt? Neem dit mee in je plan.

Regelmatig evalueren

Je leven verandert. Daarom is het goed om je pensioenplan elk jaar te bekijken. Zijn je wensen anders geworden? Of is je financiële situatie veranderd? Pas dan je plan aan.

Kijk of je nog op schema ligt voor je pensioendoel. Spaar je genoeg? Of moet je meer opzij zetten? Vraag ook advies aan een financieel expert. Die kan je helpen om je plan bij te sturen als dat nodig is.

Praktische tips

Je kunt zelf veel doen om je pensioen op te bouwen. Hier zijn een paar handige tips om daarmee aan de slag te gaan.

Spaarrekeningen

Sparen is een simpele manier om geld opzij te zetten voor later. Je kunt een speciale spaarrekening openen voor je pensioen. Kijk goed naar de rente die banken bieden. Hoe hoger, hoe beter natuurlijk.

Probeer elke maand een vast bedrag opzij te zetten. Zelfs kleine bedragen tellen op den duur op. Je kunt ook automatisch sparen instellen. Zo vergeet je het nooit.

Let wel op: door inflatie kan je spaargeld minder waard worden. Daarom is het slim om ook andere manieren van pensioen opbouwen te bekijken.

Pensioencheck

Het is belangrijk dat je weet hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd. Doe daarom regelmatig een pensioencheck. Ga naar mijnpensioenoverzicht.nl om te zien wat je tot nu toe hebt opgebouwd.

Je ziet daar ook hoeveel AOW je krijgt. Check of dit genoeg is voor later. Is het minder dan je dacht? Dan weet je dat je extra moet sparen.

Kijk ook wat er gebeurt als je werkloos of arbeidsongeschikt wordt. Vaak bouw je dan minder pensioen op. Wees hierop voorbereid.

Pensioenadviseur

Vind je pensioen ingewikkeld? Een pensioenadviseur kan je helpen. Hij of zij kijkt naar jouw persoonlijke situatie. Samen maak je een plan voor je pensioen.

De adviseur kan je uitleggen hoe je pensioen kunt berekenen. Ook weet hij welke mogelijkheden er zijn om extra pensioen op te bouwen. Denk aan lijfrentes of beleggen.

Een goed advies kost geld, maar kan je op lange termijn veel opleveren. Vraag wel altijd naar de kosten voordat je een afspraak maakt.

Mythes en feiten

Er bestaan veel misverstanden over pensioenen.

Veelvoorkomende misvattingen over pensioen

Je denkt misschien dat je pensioenfonds je pensioen garandeert. Helaas klopt dat niet. Fondsen proberen wel een bepaald pensioen te bereiken, maar geven geen garanties.

Veel mensen geloven ook dat ze genoeg AOW krijgen om van te leven. In werkelijkheid is de AOW vaak niet voldoende. Het is slim om zelf extra te sparen.

Een andere mythe is dat je pensioen altijd meestijgt met de prijzen. Dat gebeurt lang niet altijd. Soms worden pensioenen zelfs verlaagd als het fonds er slecht voor staat.

Je hoort ook wel eens dat jongeren straks geen pensioen meer krijgen. Gelukkig is dat niet waar. Het systeem verandert wel, maar blijft bestaan.

Tot slot denken sommigen dat ze hun pensioengeld kunnen opnemen wanneer ze willen. Dat kan meestal niet. Je krijgt het in maandelijkse betalingen vanaf je pensioenleeftijd.