De ZVW regelt dat je in Nederland een basisverzekering voor zorg afsluit. Je betaalt hiervoor premie en soms een extra bijdrage als je inkomen ontvangt. Met de basisverzekering krijg je zorg van huisartsen, ziekenhuizen en apotheken vergoed.
- Wat is de zorgverzekeringswet (zvw)?
- Voor wie geldt de Zvw?
- Inhoud van de basisverzekering
- Financiering van de zorgverzekering
- Praktische zaken rondom de Zvw
- Rechten en plichten van verzekerden
- Rol van instanties
- Aanvullende verzekering
- Wijzigingen en actualiteiten
- Samenvatting en praktische tips
- Veel gestelde vragen
Wat is de zorgverzekeringswet (zvw)?
De Zorgverzekeringswet (Zvw) regelt de zorgverzekering in Nederland sinds 2006. Je leest deze naam vaak als je iets zoekt over zorg of verzekeringen.
De Zvw kwam in de plaats van de Ziekenfondswet. De overheid voerde deze nieuwe wet in om een duidelijk en eerlijk systeem te maken voor iedereen.
Door de Zvw krijg je verplichte zorgverzekering. Iedereen die in Nederland woont of werkt, sluit dus zelf een basisverzekering af.
De wet werkt volgens het solidariteitsprincipe. Jij en anderen delen samen de kosten. Zo krijgt iedereen basiszorg, ook als je weinig inkomen hebt.
Belangrijke punten uit de Zvw:
- Jij betaalt premie aan de zorgverzekeraar
- De basisverzekering dekt standaardzorg zoals huisarts, ziekenhuis en medicijnen
- Extra zorg dek je met een aanvullende verzekering
Je kiest zelf je verzekeraar. Je bepaalt ook of je alleen een basispakket neemt of meer wilt verzekeren.
De Zvw zorgt voor duidelijkheid. Iedereen heeft recht op dezelfde basiszorg. Je krijgt dus hulp als je ziek wordt, ongeacht je inkomen.
Voor wie geldt de Zvw?
De Zvw geldt voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Jij moet dus een zorgverzekering afsluiten als je hier woont of in Nederland werkt, ook als je uit het buitenland komt.
Woon je in het buitenland, maar krijg je nog inkomen uit Nederland? Dan val je vaak toch onder de Zvw en sluit je een Nederlandse zorgverzekering af.
Sommige mensen vormen een uitzondering. Je ziet de uitzonderingen hieronder:
- Kinderen tot 18 jaar: De overheid betaalt de premie voor kinderen. Je sluit wel een verzekering af voor je kind, maar je betaalt geen premie voor het basispakket.
- Grensarbeiders: Werk je in Nederland en woon je in een ander land van de EU/EER of Zwitserland? Dan val je vaak onder de Zvw.
- Zeevarenden en internationaal personeel: Voor werknemers op een schip of met een internationale functie gelden soms andere regels.
In deze tabel zie je voor wie de Zvw geldt:
| Woon/werk situatie | Zvw verplicht? |
|---|---|
| Wonen in Nederland | Ja |
| Werken in Nederland | Ja |
| In het buitenland, inkomsten uit NL | Ja (vaak) |
| Kind tot 18 jaar | Ja (overheid betaalt premie) |
| Speciale beroepen (bijv. zeevarenden) | Soms andere regels |
Inhoud van de basisverzekering
Je basisverzekering dekt standaardzorg. Je krijgt hulp bij de huisarts en in het ziekenhuis. Je haalt medicijnen bij de apotheek. Je ontvangt psychologische hulp als je dat nodig hebt. Je krijgt kraamzorg direct na de bevalling. Kinderen tot 18 jaar gaan zonder extra kosten naar de tandarts.
Hier vind je een overzicht:
| Zorgvorm | Dekt de basisverzekering? |
|---|---|
| Huisarts | Ja |
| Ziekenhuiszorg | Ja |
| Medicijnen (voorgeschreven) | Ja |
| Psychologische hulp | Ja |
| Kraamzorg | Ja |
| Tandheelkundige zorg tot 18 jaar | Ja |
| Fysiotherapie voor kinderen | Ja |
| Fysiotherapie voor volwassenen | Gedeeltelijk |
| Bril of lenzen | Nee |
| Alternatieve geneeswijzen | Nee |
Sommige dingen regel je zelf extra. Je sluit een aanvullende verzekering af als je extra zorg wilt. Denk aan een beugel, fysiotherapie voor volwassenen of een nieuwe bril.
De zorgverzekeraar moet je accepteren voor de basisverzekering. De verzekeraar mag geen hogere premie vragen omdat je ziek bent. De verzekeraar zorgt dat je altijd de zorg uit het basispakket krijgt. Je betaalt wel je eigen risico voor sommige kosten.
Met je basisverzekering krijg je toegang tot noodzakelijke zorg. Je kiest zelf of en hoe je extra verzekert. Dat houdt alles duidelijk en betaalbaar.
Financiering van de zorgverzekering
Je betaalt je zorgverzekering op verschillende manieren. De nominale premie betaal je zelf aan je zorgverzekeraar. Dit doe je elke maand. De hoogte van deze premie verschilt per verzekeraar.
Naast de premie betaal je een inkomensafhankelijke bijdrage. Werk je in loondienst? Dan betaalt je werkgever deze bijdrage direct aan de Belastingdienst. Ben je zelfstandig ondernemer, gepensioneerde of ontvang je een uitkering? Dan betaal je deze bijdrage zelf. Hoeveel je betaalt, hangt af van je inkomen.
Sommige mensen krijgen zorgtoeslag. Dit helpt je als je inkomen lager ligt. Je vraagt zorgtoeslag aan bij de Belastingdienst. De hoogte van de toeslag hangt af van je inkomen en dat van je partner.
Bij de meeste zorgkosten betaal je eerst een eigen risico. In 2025 ligt het verplichte eigen risico op €385 per jaar. Maak je zorgkosten? Dan betaal je eerst zelf het eigen risico, daarna vergoedt je verzekering verder.
Overzicht in een tabel:
| Kosten | Wie betaalt? | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Nominale premie | Jij | Elke maand rechtstreeks naar verzekeraar |
| Inkomensafhankelijke bijdrage | Werknemer of werkgever | Bedrag hangt af van je inkomen |
| Zorgtoeslag | Overheid | Vraag zelf aan bij de Belastingdienst |
| Eigen risico | Jij | Verplicht bedrag bij gemaakte zorgkosten |
Let op: betaal je op tijd? Dan voorkom je extra kosten of problemen met je zorgverzekering.
Praktische zaken rondom de Zvw
Je sluit een zorgverzekering af bij een zorgverzekeraar. Dit doe je makkelijk online, telefonisch of per post. Je kiest zelf je basisverzekering. Elk jaar vanaf half november kies je een nieuwe verzekering of stap je over. Je zegt je oude verzekering op uiterlijk 31 december.
Je wijzigt je verzekering bij een verandering in je leven, bijvoorbeeld als je gaat studeren of samenwonen. Je geeft wijzigingen direct door aan je verzekeraar. Soms krijg je een andere premie of voorwaarden.
Kinderen tot 18 jaar verzeker je gratis mee op jouw polis. Je betaalt geen aparte premie en geen eigen risico voor hen. Zodra een kind 18 jaar wordt, sluit hij of zij zelf een verzekering af en betaalt premie en eigen risico.
Let op dit overzicht:
| Leeftijd | Premie | Eigen risico |
|---|---|---|
| Tot 18 jaar | Geen | Geen |
| Vanaf 18 jaar | Moet je betalen | Moet je betalen |
Betaal je te veel premie of eigen risico? Vraag dan geld terug bij je verzekeraar. De verzekeraar verrekt dit meestal met de volgende premie of stort het bedrag terug.
Heb je weinig inkomen? Vraag een voorschot of zorgtoeslag aan bij de Belastingdienst. Zo betaal je minder zelf. Geef wijzigingen in je situatie meteen door, dan voorkom je verrassingen.
Je regelt alles makkelijk online via de website van je verzekeraar of met DigiD. Voor vragen neem je contact op met de klantenservice.
Rechten en plichten van verzekerden
Met de Zorgverzekeringswet krijg je recht op zorg uit het basispakket. Je kiest zelf een zorgverzekeraar. Het maakt niet uit hoe oud je bent, hoeveel je verdient of hoe gezond je leeft.
Je gebruikt het basispakket voor bijvoorbeeld huisarts, medicijnen of behandeling in het ziekenhuis. De verzekering vergoedt deze zorg.
Je regelt een aantal dingen zelf. Je betaalt elke maand premie aan de zorgverzekeraar. Kom je in het ziekenhuis of gebruik je medicijnen? Je betaalt dan eerst het eigen risico. Daarna betaalt de verzekeraar de rest.
Hier zie je je belangrijkste plichten als verzekerde:
| Plicht | Voorbeeld |
|---|---|
| Premie betalen | Je betaalt de afgesproken premie per maand. |
| Eigen risico betalen | Je betaalt een deel van je zorgkosten zelf. |
| Juiste informatie geven | Je geeft juiste gegevens aan de verzekeraar. |
Geef altijd je juiste gegevens door. Verandert er iets, zoals je adres of inkomen? Meld het op tijd aan je zorgverzekeraar.
Heb je een klacht over je verzekeraar of over de Belastingdienst? Geef dit door via een klachtenformulier op de website. Maak bezwaar binnen de gestelde termijn als je het niet eens bent met een beslissing.
Je staat sterker als je je rechten en plichten kent. Zo gebruik je het systeem in jouw voordeel.
Rol van instanties
Verschillende instanties spelen een rol bij de Zorgverzekeringswet (Zvw). Je krijgt vooral te maken met zorgverzekeraars, Zorginstituut Nederland en de Belastingdienst.
Zorgverzekeraars regelen je zorgverzekering. Ze bieden het basispakket aan en betalen uit wanneer je zorg nodig hebt uit dit pakket. Ze beantwoorden vragen over je polis en kosten.
Zorginstituut Nederland geeft advies over de inhoud van het basispakket. Zij bepalen welke zorg onder de Zvw valt. Zorginstituut Nederland zorgt dat je toegang krijgt tot de juiste zorg.
De Belastingdienst int de inkomensafhankelijke bijdrage. Jij of je werkgever betaalt deze premie. De Belastingdienst zorgt dat dit op tijd gebeurt.
Hier zie je kort wat elke instantie doet:
| Instantie | Belangrijkste taak |
|---|---|
| Zorgverzekeraar | Basisverzekering regelen, kosten uitkeren |
| Zorginstituut Nederland | Advies geven over basispakket |
| Belastingdienst | Inkomensafhankelijke bijdrage innen |
Je merkt direct wat iedere partij doet. Zo weet je waar je je vragen stelt. Elk contactpunt helpt je op een andere manier.
Aanvullende verzekering
Met alleen de basisverzekering krijg je standaardzorg terugbetaald. Denk aan een bezoek bij de huisarts of spoedeisende hulp in het ziekenhuis.
Een aanvullende verzekering dekt zorg die buiten het basispakket valt. Je kiest deze extra verzekering zelf. Je betaalt hiervoor extra premie.
Voorbeelden van wat valt onder aanvullend:
- Tandartsbehandelingen voor volwassenen
- Extra fysiotherapie
- Brillen en lenzen
- Reisvaccinaties
- Alternatieve geneeswijzen
De overheid verplicht deze verzekering niet. Jij beslist zelf of je aanvullend verzekert. Elke verzekeraar bepaalt eigen pakketten, prijzen en voorwaarden.
Niet elke behandeling valt onder de aanvullende dekking. Lees altijd de polis. Zo weet je precies wat de verzekering voor jou doet.
Vergelijk pakketten voordat je kiest. Let op vergoedingen, premie en regels. In de tabel hieronder zie je kort het verschil:
| Basisverzekering | Aanvullende verzekering |
|---|---|
| Verplicht | Vrijwillig |
| Zelfde dekking voor iedereen | Verschilt per pakket |
| Regels van de overheid | Regels van de verzekeraar |
Jij bepaalt wat bij je past. Past de basisverzekering? Of wil je extra zekerheid? Je regelt het direct met de zorgverzekeraar.
Wijzigingen en actualiteiten
Elk jaar past de overheid de regels van de Zorgverzekeringswet (Zvw) aan. Zo verandert het basispakket, het eigen risico en de premie. Jij checkt elk jaar wat deze aanpassingen voor jou betekenen.
Elk jaar verhogen of verlagen ze het eigen risico en de premie. Zo passen tarieven zich aan de zorgkosten en economie aan.
Hier zie je een paar veranderingen:
| Jaar | Eigen risico | Gemiddelde premie per maand | Inkomensafhankelijke bijdrage |
|---|---|---|---|
| 2024 | €385 | €146 | 6,57% |
| 2025 | €385 | 158 | 6,51% |
Bij inkomensafhankelijke bijdrage betaal je een deel van je inkomen voor de zorg. Dit percentage verschilt per jaar. Je werkgever houdt dit vaak automatisch in op je loon.
Je ontvangt zorgtoeslag als je inkomen onder een grens valt. De overheid past deze grens en het bedrag elk jaar aan. Vergeet niet om je gegevens te controleren bij de Belastingdienst.
Bekijk elk jaar de nieuwe regels voordat je je zorgverzekering kiest. Let op de bedragen en voorwaarden. Zo profiteer je optimaal van je zorgverzekering.
Samenvatting en praktische tips
De Zorgverzekeringswet (Zvw) regelt de basiszorg voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Je krijgt dus altijd toegang tot het basispakket. Solidariteit betekent dat jong en oud, gezond of ziek, dezelfde dekking krijgt.
Kernpunten van de Zvw:
| Punt | Uitleg |
|---|---|
| Verplicht | Je sluit altijd een basisverzekering af. |
| Basispakket | Het pakket dekt huisarts, ziekenhuis en medicatie. |
| Premie | Je betaalt een vaste premie elke maand. |
| Bijdrage | Je draagt op basis van je inkomen bij. |
Let op de verschillen tussen zorgverzekeraars. Niet elke verzekeraar biedt dezelfde service of extra pakketten. Kijk goed naar voorwaarden, premies en de klantenservice. Maak een lijstje van jouw wensen, bijvoorbeeld vrij zorgkeuze of vergoeding fysiotherapie.
Tips voor het kiezen van een zorgverzekeraar:
- Vergelijk premies op onafhankelijke websites.
- Let op het eigen risico.
- Check of jouw zorgverlener afspraken heeft met de verzekeraar.
- Kies niet alleen op prijs, maar kijk naar dekking.
Handige links en bronnen:
Veel gestelde vragen
• Wie moet zich verzekeren?
Je woont of werkt in Nederland? Dan regel je een zorgverzekering. Iedereen vanaf 18 jaar kiest zelf een basisverzekering. Je kinderen meld je gewoon gratis aan bij je eigen polis.
• Wat gebeurt er als je je niet verzekert?
Je meldt je niet aan? Dan ontvang je een boete van de overheid. Zorgverzekeraars geven een seintje aan de overheid als je geen verzekering regelt.
• Hoe werkt het eigen risico?
Je betaalt je eigen risico: Zorg die je eerst zelf betaalt (uitgezonderd huisarts). De eigen risico bedraag € 385 voor dit jaar (2025).
• Wat als je in het buitenland woont of werkt?
Woon of werk je buiten Nederland? Soms geldt de Zvw, soms niet. Je informeert bij de Sociale Verzekeringsbank of bij je zorgverzekeraar wat voor jou geldt.
• Hoe vraag je zorgtoeslag aan?
Zorgtoeslag regel je zelf via MijnToeslagen (Belastingdienst). Vul je gegevens in en kijk of je recht hebt op een vergoeding.
• Wat te doen bij verhuizing of scheiden?
Verhuis je of ga je uit elkaar? Geef je nieuwe situatie altijd snel door aan je zorgverzekeraar. Zo voorkom je problemen met je dekking of premie.
• Hoe werkt het opzeggen en overstappen van zorgverzekeraar?
Nieuwe verzekering vind je elk jaar in november en december. Je stapt over voor 1 januari. Je nieuwe verzekeraar regelt de opzegging voor jou.
